Nowy urlop przesądzony. 26 kwietnia wchodzi nowelizacja KP

Nowe przepisy Kodeksu pracy to nowe uprawnienia pracowników i nowe obowiązki po stronie pracodawców. Poczytaj i posłuchaj jakie to nowości, jaki jest ich cel i dlaczego pracodawcy zgrzytają zębami na samą myśl o szybkim wejściu w życie nowelizacji ustawy. Nowe uprawnienie pracownicze to kolejne obciążenie po stronie pracodawcy.

Z treści artykułu dowiesz się:

do jakiego urlopu będą mieli prawo pracownicy od 26 kwietnia 2023,
co oznacza urlop opiekuńczy,
jakie są zasady korzystania z urlopu opiekuńczego,
co zawiera wniosek o urlop opiekuńczy,
kto może skorzystać z urlopu opiekuńczego,
czy urlop opiekuńczy jest płatny?

Nowe uprawnienie

Art. 173¹‒173³ Kodeksu pracy – zgodnie z zaproponowanym przepisem pracownikowi przysługuje od 26 kwietnia 2023 w ciągu roku kalendarzowego urlop opiekuńczy w celu zapewnienia osobistej opieki lub wsparcia osobie będącej członkiem rodziny lub zamieszkującej w tym samym gospodarstwie domowym, która wymaga opieki lub wsparcia z poważnych względów medycznych, w wymiarze 5 dni.

Regulacje zawarte w art. 173¹Kodeksu pracy stanowią wdrożenie art. 6 dyrektywy 2019/1158, zgodnie z którym państwa członkowskie wprowadzają niezbędne środki w celu zapewnienia, aby każdy pracownik miał prawo do urlopu opiekuńczego w wymiarze pięciu dni roboczych w roku. Państwa członkowskie mogą określić dodatkowe szczegóły dotyczące zakresu i warunków urlopu opiekuńczego, zgodnie z prawem krajowym lub praktyką.

Urlop opiekuńczy

Art. 173¹Kodeksu pracy wdraża także postanowienia dyrektywy 2019/1158 zawarte w art. 3 lit. c, który definiuje pojęcie „urlopu opiekuńczego”; zgodnie z tym artykułem dyrektywy 2019/1158 urlop opiekuńczy oznacza urlop dla pracowników, umożliwiający zapewnienie osobistej opieki lub wsparcia krewnemu lub osobie zamieszkującej z pracownikiem w tym samym gospodarstwie domowym, którzy wymagają znacznej opieki lub znacznego wsparcia z poważnych względów medycznych, określonych przez poszczególne państwa członkowskie.

Za członka rodziny uważa się syna, córkę, matkę, ojca lub małżonka.

Zasady korzystania

Urlop ten może być wykorzystany jednorazowo albo w częściach. Urlop jest udzielany w dni, które są dla pracownika dniami pracy, zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy. Urlop jest udzielany na wniosek pracownika złożony w postaci papierowej lub elektronicznej w terminie nie krótszym niż 1 dzień przed rozpoczęciem korzystania z tego urlopu.

W zakresie zmian dotyczących uprawnień pracowniczych związanych z równowagą między życiem zawodowym a rodzinnym należy wskazać, że do urlopu opiekuńczego nie należy stosować ustalonych dla korzystania z urlopu wypoczynkowego reguł o wpływie pewnych sytuacji życiowych na urlop wypoczynkowy; np. do przesunięcia terminu lub przerwania urlopu wypoczynkowego prowadzi niezdolność do pracy wskutek choroby albo odosobnienie w związku z chorobą zakaźną (art. 165 i 166 Kodeksu pracy). Ustawa nie przewiduje analogicznego rozwiązania. Zakłada jednak, że za okresy niezdolności do pracy przypadającej w czasie urlopu opiekuńczego, o którym mowa w art. 173¹ ustawy Kodeks pracy nie przysługuje zasiłek chorobowy (art. 12 ust. 2 pkt 5 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa). W pewnych sytuacjach może zatem okazać się, że okoliczności dotyczące osoby korzystającej z urlopu opiekuńczego uniemożliwią realizację celu tego urlopu (zapewnienie opieki lub wsparcia), a jednocześnie wyczerpywane będą uprawnienia urlopowe, bez prawa do ewentualnego zasiłku chorobowego.

Wniosek o urlop opiekuńczy

We wniosku pracownik wskazuje:

imię i nazwisko osoby, która wymaga opieki lub wsparcia z poważnych względów medycznych,
przyczynę konieczności zapewnienia przez pracownika osobistej opieki lub wsparcia oraz
w przypadku członka rodziny ‒ stopień pokrewieństwa z pracownikiem lub
w przypadku osoby niebędącej członkiem rodziny ‒ adres zamieszkania tej osoby. Adres zamieszkania będzie podawany w celu potwierdzenia, że osoba niebędąca członkiem rodziny zamieszkuje z pracownikiem w tym samym gospodarstwie domowym.
We wniosku nie będą podawane szczegółowe informacje o stanie zdrowia osoby, której pracownik zapewnia osobistą opiekę, a jedynie przyczyna konieczności zapewnienia osobistej opieki lub wsparcia przez pracownika. Za czas urlopu opiekuńczego pracownik nie zachowa prawa do wynagrodzenia.

Pracownik składając wniosek o udzielenie urlopu opiekuńczego jednocześnie składa oświadczenie. Pracodawca nie ma prawa domagania się udokumentowania stanu zdrowia osoby, której pracownik zapewnia osobistą opiekę.

Pobierz wzór wniosku: https://kadrywpigulce.pl/do-pobrania/wniosek-pracownika-o-urlop-opiekunczy/

Obowiązki opiekuńcze

Przepis art. 173¹Kodeksu pracy uwzględnia także motyw 27 dyrektywy 2019/1158, który w szczególności określa, że aby zapewnić mężczyznom i kobietom pełniącym obowiązki opiekuńcze większe możliwości pozostania na rynku pracy, każdy pracownik powinien mieć prawo do urlopu opiekuńczego wynoszącego pięć dni roboczych w roku. Państwa członkowskie mogą zdecydować, że taki urlop może być wykorzystywany w częściach obejmujących od jednego do kilku dni roboczych na konkretny przypadek.

Podcast Kadry w pigułce

Nowelizacja ustawy Kodeks pracy koncentruje się wokół dwóch zagadnień: – przejrzystości warunków pracy oraz – określenia nowych praw podmiotowych, szczególnie związanych z równowagą między życiem zawodowym a prywatnym, dla wszystkich zatrudnionych objętych nowelizacją.

W odniesieniu do Kodeksu pracy proponowane zmiany dotyczą przede wszystkim kwestii związanych z nawiązywaniem stosunku pracy i obowiązków informacyjnych pracodawcy oraz urlopów pracowniczych i uprawnień związanych z rodzicielstwem i obowiązkami rodzinnymi pracowników, nowymi uprawnieniami przede wszystkim do nowego urlopu – urlopu opiekuńczego, zwolnienia od pracy z powodu działania siły wyższej oraz istotnymi zmianami w konstrukcji urlopu rodzicielskiego.

Z treści tego odcinka dowiesz się o zmianach w: