Urlop rodzicielski. Oświadczenie pracownika o zamiarze skorzystania lub niekorzystania.

Urlop rodzicielski – co mówi przepis?

Na mocy Rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 marca 2025 r. w sprawie wniosków dotyczących uprawnień pracowników związanych z rodzicielstwem oraz dokumentów dołączanych do takich wniosków:

Wniosek, o którym mowa w art. 182^1d § 1 Kodeksu pracy (o udzielenie pracownikowi – rodzicowi dziecka urlopu rodzicielskiego lub jego części zawiera:

imię i nazwisko pracownika;

wskazanie okresu dotychczas wykorzystanego urlopu rodzicielskiego lub zasiłku macierzyńskiego za okres odpowiadający okresowi urlopu rodzicielskiego oraz liczby wykorzystanych części urlopu rodzicielskiego lub liczby wniosków o zasiłek macierzyński za okres odpowiadający części urlopu rodzicielskiego;

wskazanie okresu, na który ma być udzielony urlop rodzicielski lub ma być udzielona jego część.

Do wniosku dołącza się:

odpis skrócony aktu urodzenia dziecka (dzieci) lub zagraniczny dokument potwierdzający urodzenie dziecka (dzieci), wydany przez uprawniony organ dokonujący rejestracji urodzenia w danym kraju, albo kopie tych dokumentów;
oświadczenie pracownika o braku zamiaru korzystania z urlopu rodzicielskiego albo z zasiłku macierzyńskiego za okres odpowiadający okresowi urlopu rodzicielskiego przez drugiego z rodziców dziecka przez okres wskazany we wniosku albo o okresie, w którym drugi z rodziców dziecka zamierza korzystać z urlopu rodzicielskiego albo z zasiłku za okres odpowiadający okresowi urlopu rodzicielskiego w okresie objętym wnioskiem;
kopię zaświadczenia, o którym mowa w art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 4 listopada 2016 r. o wsparciu kobiet w ciąży i rodzin „Za życiem” (Dz. U. z 2024 r. poz. 1829), w przypadku gdy wniosek o udzielenie urlopu rodzicielskiego lub jego części dotyczy urlopu rodzicielskiego w wymiarze, o którym mowa w art. 182^1a § 2 Kodeksu pracy.

W skrócie, pracownik składając wniosek o urlop rodzicielski (lub zasiłek macierzyński za ten okres), musi dołączyć:

oświadczenie dotyczące drugiego rodzica dziecka – czyli:

czy ten drugi rodzic NIE zamierza korzystać z urlopu w danym czasie (brak zamiaru),
albo czy zamierza korzystać – i wtedy w jakim okresie.

Po co oświadczenie, skoro oboje rodzice mogą jednocześnie?

To nie jest zakaz jednoczesnego korzystania, tylko mechanizm kontroli i koordynacji.

ZUS (albo pracodawca) musi wiedzieć:

czy nie przekroczono łącznego limitu urlopu rodzicielskiego (np. 41 tygodni przy jednym dziecku),
kto i kiedy korzysta z którego fragmentu urlopu (ważne np. przy ustalaniu prawa do zasiłku).

Przykład:

Rodzice mają 41 tygodni urlopu rodzicielskiego do podziału (przy jednym dziecku).
Mogą:

korzystać z niego kolejno (np. 20 tygodni mama, 21 tygodni tata),
korzystać w tym samym czasie (np. po 20 tygodni równolegle, czyli razem wykorzystują 40 z 41 tygodni),
ale nie mogą „przekroczyć” łącznego limitu.

Dlatego właśnie: Gdy jeden z rodziców składa wniosek o urlop rodzicielski, ZUS i pracodawca potrzebują informacji, czy drugi rodzic również planuje urlop w tym samym czasie.
To oświadczenie nie ma na celu zakazania współdzielenia urlopu, tylko:

zabezpieczenie limitów,
uniknięcie nadużyć,
ustalenie podstawy do wypłaty zasiłku.

Oboje rodzice mogą mieć urlop rodzicielski równocześnie.

Tak, ale nadal muszą koordynować terminy i informować o tym ZUS/pracodawcę, żeby nie przekroczyć wspólnego limitu i żeby zasiłki były przyznane zgodnie z prawem.Ten przepis nie zabrania, tylko wymaga jasnej informacji o planach drugiego rodzica.

Najważniejsze pytania i odpowiedzi w temacie: Urlop rodzicielski. Oświadczenie pracownika o zamiarze skorzystania lub niekorzystania.

Jakie informacje powinien zawierać wniosek o urlop rodzicielski?

Wniosek o urlop rodzicielski powinien zawierać imię i nazwisko pracownika, okres dotychczas wykorzystanego urlopu oraz okres, na który ma być udzielony urlop.

Czy oboje rodzice mogą korzystać z urlopu rodzicielskiego jednocześnie?

Tak, oboje rodzice mogą korzystać z urlopu rodzicielskiego równocześnie, ale muszą koordynować terminy, aby nie przekroczyć łącznego limitu.

Jakie dokumenty należy dołączyć do wniosku o urlop rodzicielski?

Do wniosku należy dołączyć odpis aktu urodzenia dziecka oraz oświadczenie dotyczące zamiaru korzystania z urlopu przez drugiego rodzica.

Dlaczego wymagane jest oświadczenie drugiego rodzica przy składaniu wniosku o urlop rodzicielski?

Oświadczenie drugiego rodzica jest potrzebne do koordynacji korzystania z urlopu oraz zabezpieczenia limitów i uniknięcia nadużyć.

Jakie są limity urlopu rodzicielskiego w Polsce?

Rodzice mają łącznie 41 tygodni urlopu rodzicielskiego do podziału przy jednym dziecku, co oznacza, że muszą planować jego wykorzystanie w zgodzie z tym limitem.